Ierland stelt tweede ambtenarenstaking uit na akkoord over onderhandelingsteam

Vakbonden en de Ierse regering stellen de tweede landelijke ambtenarenstaking van woensdag 21 oktober uit. Dat besluit valt vrijdag 16 oktober, na overleg tussen beide partijen. Ze wijzen drie onderhandelaars aan voor een gerichte, intensieve voorbereidende oefening. Dat zijn Kevin Foley, voorzitter van de arbeidsbemiddelingsdienst Workplace Relations Commission (WRC), Oonagh Buckley, secretaris-generaal van het ministerie van Omgeving, en Owen Reidy, secretaris-generaal van vakbondskoepel ICTU. Hun opdracht moet een basis leggen voor formele loononderhandelingen bij de WRC.

Het uitstel volgt op een dag van gesprekken achter de schermen. Taoiseach (premier) Micheál Martin meldde vrijdagochtend, nog vanuit Brussel en vóór het uitstel bekend werd, dat regering en vakbonden intensief met elkaar in gesprek waren. Hij zei de hele donderdag ervoor met minister Jack Chambers en zijn eigen team te hebben overlegd. Hij hoopte nog diezelfde vrijdag vooruitgang te boeken richting een onderhandelingskader.

Dat het de twee partijen nu lukt om er samen uit te komen, was eerder deze week nog niet vanzelfsprekend. Volgens de PSC-vakbondsleiders was het vertrouwen in het overleg met de regering ernstig beschadigd. De Public Services Committee (PSC), het overlegorgaan waarin vakbonden namens ambtenaren met de regering onderhandelen, meldde dat namens Fórsa-voorzitter Kevin Callinan, John Boyle van onderwijsvakbond INTO en Phil Ní Sheaghdha. Volgens hen was het kabinet toezeggingen uit het vorige loonakkoord niet nagekomen. Ze zagen daarom geen aanleiding om de eerste stakingsdag van woensdag 14 oktober uit te stellen. Die stakingsdag ging toen ook daadwerkelijk door. Meer dan 300.000 ambtenaren legden het werk neer in een landelijke actie. Scholen, hogescholen, universiteiten, gemeentekantoren en parken bleven grotendeels dicht, en ook de gezondheidszorg werd geraakt.

Al op de dag van die eerste staking liet Martin weten dat de regering open staat voor overleg en dialoog met de vakbonden. Hij hoopte zo een tweede stakingsdag te kunnen vermijden. Vakbonden hielden voor de zekerheid toch vast aan een tweede landelijke stakingsdag op 21 oktober, voor het geval er voor die datum geen nieuwe loonovereenkomst zou liggen. De regering verwachtte destijds zelf al dat de onderhandelingsbereidheid van de vakbonden na de eerste actie zou toenemen.

Onder het geschil ligt vooral een verschil van mening over geld. De regering heeft 1,2 miljard euro vrijgemaakt voor een nieuwe loonovereenkomst in de publieke sector. Vakbonden en regeringspartijen zijn het er niet over eens of dat bedrag de looneisen van ambtenaren dekt. Dat meningsverschil is met het uitstel van de tweede stakingsdag niet verdwenen. De drie onderhandelaars moeten juist een weg vinden om dat debat van de piketlijn en de media naar de onderhandelingstafel te verplaatsen.

Een datum voor de formele onderhandelingen staat nog niet vast; die volgt op basis van wat Foley, Buckley en Reidy in hun voorbereidende gesprekken afspreken. Zolang dat voorbereidende traject niet is afgerond, blijft een nieuwe stakingsdag in de publieke sector mogelijk. Vakbonden en regering kiezen voor nu toch voor de onderhandelingstafel in plaats van voor nieuwe actie. Voor Nederlanders en Belgen die in Ierland wonen, werken of een huis hebben, betekent dat voorlopig geen nieuwe verstoring van gemeentelijke dienstverlening, onderwijs en zorg op 21 oktober.