Ierse regering en vakbonden zoeken toenadering na landelijke stakingsdag

Een dag na de landelijke stakingsdag zoeken de Ierse regering en de vakbonden toenadering. Ze willen weer om de tafel voor een nieuwe loonovereenkomst in de publieke sector. Premier Micheál Martin, de Taoiseach, hoopt dat overleg achter de schermen alsnog tot echte onderhandelingen leidt. Van een doorbraak is nog geen sprake. Zo’n landelijke loonovereenkomst bepaalt normaliter in één keer de loonontwikkeling voor nagenoeg alle ambtenaren. Dat loopt van leraar tot verpleegkundige en gemeenteambtenaar, en voorkomt apart overleg per beroepsgroep.

De aanleiding is de staking van woensdag 14 oktober. Toen legden meer dan 300.000 mensen in de publieke sector het werk 24 uur neer voor een betere loonovereenkomst. De actie leidde die dag onder meer tot sluiting van scholen en andere verstoringen in het land. Wie in Ierland woont en met ambtenaren te maken heeft, op school of bij de zorg, merkte de gevolgen rechtstreeks.

Tijdens de actie bleven scholen dicht. Ouders kozen er bewust voor hun kinderen thuis te houden, uit steun voor het personeel dat een betere beloning eist.

Minister Jack Chambers is verantwoordelijk voor overheidsuitgaven. Hij zei een dag na de staking in de Dáil, het Ierse parlement, te hopen op korte termijn meer duidelijkheid te geven over een afgesproken weg vooruit. Vanwege de gevoeligheid van het lopende overleg wilde hij toen nog geen details delen. Zijn voorzichtige toon past bij onderhandelingen die zich grotendeels achter gesloten deuren afspelen. Aan vakbondskant zit niet één bond aan tafel. Het is de koepelorganisatie ICTU, die de verschillende bonden in de publieke sector gezamenlijk vertegenwoordigt tegenover de regering.

Geld is een deel van de verklaring voor de impasse. De regering heeft in Begroting 2027 al 1,2 miljard euro gereserveerd voor loonsverhogingen in de publieke sector. Traditioneel werd zo’n bedrag gekoppeld aan afspraken over productiviteit en hervormingen, maar de vakbonden betwisten die structuur nu. Het statistiekbureau CSO meldt dat de inflatie over de twaalf maanden tot september 2026 op 4,1 procent staat. Productiviteit en hervormingen blijven daarmee net zo goed onderwerp van discussie als het bedrag zelf.

Zolang er geen akkoord ligt, houdt vakbondsonderhandelaar Kevin Callinan een tweede stakingsdag nog volledig open. Die staat gepland voor woensdag 21 oktober. Callinan is vakbondsleider bij Fórsa, de grootste ambtenarenvakbond van Ierland. Hij is een van de hoofdonderhandelaars namens de vakbondskoepel. Of de tweede actiedag doorgaat, hangt af van de gesprekken die de komende dagen tussen regering en vakbonden gevoerd worden.